هفت تیر

هفت تیر 7tir.com: على يوسف سخنگوى وزارت خارجه ى سودان روز يكشنبه 29/3/2009 اعلام كرد كه رئيس جمهورى كشورش، به دوحه رسيد وبا اين كار به پيش بينى هاى ضد و نقيض در اين باره خاتمه داد.

حضور عمر البشير در كنفرانس سران عرب در دوحه به خودى خود خبر بحث برانگيزى نبود. همچنين، اين نخستين بار نيست كه از يك “رهبر متهم به دست داشتن در كشتارهايى جمعى” براى حضور در يك كنفرانس مهم چند جانبه دعوت به عمل مى آيد. ليكن با توجه به حكم دستگيرى صادر شده عليه وى از سوى دادگاه بين الملل جنايات لاهه اين حضور در نوع خود جالب توجه است. زيرا براى نخستين بار يك دادگاه بين الملل حكمى را عليه كسى صادر مى كند كه هنوز بر سر قدرت است و به زير كشيده نشده است. از سويى نيز نه “متهم” و نه سايرين موضوع را جدى نگرفته اند.

به هر حال رهبر سودان به رغم صدور حكم يك دادگاه بين الملل، به كنفرانس سران دعوت شد و به رغم بيم جان، اين دعوت را اجابت كرد.

گفتنى است عليه عمر البشير از سوى دادگاه بين الملل جنايات لاهه حكم بازداشتى صادر شده است كه سبب آن به گفته ى دادگاه، “دست داشتن وى در حوادث خونبار دارفور در غرب سودان مى باشد”. وى كه از سال 1989 سودان را رهبرى مى كند توسط دادگاه جنايى بين الملل لاهه متهم به دست داشتن در حوادث خونبار دارفور در سال 2003 شده است كه به گفته ى منابع دولتى سوادن جان حدود 10 هزار نفر را گرفت، ولى مقامات سازمان ملل مى گویند 6 سال درگيرى بين نيروها و قبايل مخالف و هوادار دولت در دارفور حدود 200 هزار تن کشته برجاى گذاشته است.

درگيريهاى دارفور زمانى آغاز شد كه نيروهايى غالباً غير عرب عليه دولت سودان، شورشى مسلحانه را آغاز كردند و گفته شد كه دولت سران قبايل وفادار به خود را عليه شورشيان بكار گرفت و مردمان زيادى در اين ميان كشته شدند يا آسيب ديدند.

گزارشها حاكى است در پى قوت گرفتن احتمال سفر البشير به دوحه، بعضى ها اين احتمال را دادند كه هواپيماى البشير برفراز آبهاى بين المللى درياى سرخ مورد تعرض و رهگيرى قرار گيرد. ليكن اين كار تنها مى توانست در يك فاصله ى زمانى 12 دقيقه اى صورت گيرد و پيامدهاى آن براى كسى روشن نبود.

هنوز فاش نشده است كه عمر البشير با چه هواپيمايى و به چه ترتيبى وارد خاك قطر شد. اما اصل ماجرا به هر حال بحث برانگيز و جالب توجه بود. بخصوص كه خيلى ها احتمال مى دادند البشير به فتواى پر نفوذ علماى اعلام كشورش مبنى بر منع وى از چنين سفرى، گوش فرا دهد، يا نخواهد مشكلاتى را براى كشور ميزبانش در چنين موقعيت حساسى پديد آورد.

رهبر سودان قرار است در دو كنفرانس در قطر شركت كند كه يكى از آنها كنفرانس سران عرب در روزهاى 29 و 30 مارس مى باشد و ديگرى اجلاس سرانى از امريكاى جنوبى و همتايان عرب خود است. ليكن مطبوعات دولت سودان در روز يكشنبه 22-3-2009 گزارش دادند كه هيئت علماى دينى سودان با صدور فتوايى، سفر عمر حسن البشير رئيس جمهور اين كشور به خارج از كشور را جايز ندانست. استدلال اين هيئت اين بود كه “جهان اسلام در خطر است و دشمنان اسلام و سودان كمين كرده اند”.

با اين حال عمر البشير با اين سفر، چهارمين بار است كه حكم دادگاه بين الملل جنايات لاهه را ناديده انگاشته و بيم دستگيرى خويش را به كنارى نهاده است. وى پس از صدور حكم به ترتيب به اريتره، مصر و ليبى مسافرت كرد وقطر مقصد چهارمش بود.

قطر مى گويد از آنجا كه پيمان تشكيل دادگاه مذكور را امضا نكرده است، تعهد و الزامى هم نسبت به اجراى حكم آن ندارد. وزير خارجه ى مصر نيز پيش از اين گفته بود “هنوز اين حكم از سوى شوراى امنيت سازمان ملل متحد تاكيد و پشتيبانى نشده است. اگر اين اتفاق صورت بگيرد آنگاه مى توان گفت كه يك حالت بين المللى يافته است، ليكن در حال حاضر تنها به صورت يك اختلاف بين اين دادگاه و سودان مطرح مى باشد”.

يادآور مى شود دولت ايران از حكم صادره انتقاد كرد و از رهبر سودان اعلام پشتيبانى نمود. حال آنكه بيش از 130 نفر از چهره هاى حقوق بشرى ايران با صدور بيانيه اى خواستار محاكمه ى رهبر سودان شدند و از حكم دادگاه بين الملل مبنى بر بازداشت وى جانبدارى كردند. آنان بر اين اعتقادند كه ” رهبرانى كه از قدرت سوء استفاده مى كنند و موجب جنگ و خونريزى و كشتار مى شوند، بايد محاكمه گردند، تا بخشى از عدالت مطلوب تحقق يابد”. ليكن مخالفان اين بازداشت ومحاكمه موضوع را توطئه مى دانند و غرب را به سياست يك بام و دو هوا متهم مى كنند.