بیش از بیست مورد تغییر در بهترين فيلم اسكار 2009 ، تازهترین شاهکار صداوسیما
هفت تیر 7tir.com: به قلم مزدک علی نظری- در سالهای اخیر یکی از بدترین اهانتهای ناروا به جامعهی روزنامهنگاران ایران، تهمت «سیاهنمایی» بوده است. آنها که از بیان حقیقت به شدت وحشت دارند، همواره با این اتهام کوشیدهاند صداهای منتقد و روشنگر را خاموش کنند.
پخش همراه با جرح و «تخریب» یکی از آثار سینمایی روز دنیا از شبکهی یک تلویزیون، یک بار دیگر بهانهای شد تا بسیاری از ناظران و منتقدان متعهد به صدا در آمده و از سیاستهای مخرب موجود اظهار تاسف کنند. بیستو چند مورد تغییر تنها در یک فیلم سینمایی معروف – که همین چندی پیش در تمام دنیا دیده و تحسین شده- شاهکاری بود که فقط از صداوسیمای ما بر میآمد. این در حالی است که برشها و تغییرات اعمال شده، غالباً به دلیل مسائل اخلاقی نبوده و دلیل موجهی برای این «خرابکاری فرهنگی» وجود ندارد. در مقابل، مسئولان سیما در اقدامی عجیب استودیوی شبکه سه (پر بینندهترین شبکهی داخلی) را در لحظات تحویل سال نو، دربست در اختیار عوامل فیلمی گذاشتند که تنها 2 روز از اکران آن گذشته و با تبلیغ و تعریف و تمجید از این فیلم، مردم را به تماشای «اخراجیها 2» دعوت کردند؛ فیلمی که با شوخیهای تکراری و زشتی چون صادر شدن بوی باقالی و… اوج ابتذال را در سینمای ما به نمایش گذاشته است.
بیان حقایق از زبان یک منتقد منصف سیاهنمایی است یا چنین عملکردی که جز خجالت و تخریب وجههی ایران و فرهنگ این سرزمین، حاصلی در پی ندارد؟
قرار بود به بهانهی پخش «میلیونر زاغهنشین» از تلویزیون ایران، حاشیههای جالب و ناگفتهی این فیلم که توسط خبرنگار ما جمعآوری شده بود، در «خبرنگاران صلح» منتشر شود. مثل این نکات که: مسابقهی «چهکسی میخواهد میلیونر شود؟» در عالم واقع هم سالهاست از یک شبکهی محبوب هندی پخش میشود و در یکی از دورهها هم «آنیل کاپور» اجرای آن را بر عهده داشته است. یا واقعگرایی فیلم در نمایش رفتار پلیس هند و…
ولی با شرایط موجود بهتر است نگاهی داشته باشیم به حجم هولناک جرح و تغییراتی که میلیونر زاغهنشین را از یک اثر اسکاری و فوقالعاده جذاب، به فیلمی گنگ و بد بدل کردند که چیزی برای بینندهی عادی ندارد و کسی که فیلم اصلی را دیده را هم با فیلمی تازه مواجه میکند!
همهی زیباییهای دزدیده شده
آنچه به عنوان میلیونر زاغهنشین از شبکهی یک نمایش داده شد، با فیلم اصلی تفاوتهای بسیاری داشت که در ادامه به بعضی موارد اشاره میکنیم:
1) یکی از اسکارهای این فیلم بابت موزیک متن و ترانههای زیبای آن داده شده. در فیلمی که از سیمای ما پخش شد نهتنها طبیعتاً خبری از آواز در آن نبود، بلکه موزیک متن هم بیربط و پارهپاره پخش شد. آنها که نسخهی اصلی فیلم را دیدهاند میدانند که به این ترتیب چه بلایی به سر تدوین شاهکار فیلم آمده است.
2) طبق یک قانون تازه، تمام صحنههای سیگار کشیدن شخصیتهای هر فیلمی سانسور میشود؛ حتی فیلمی که چند جایزه اسکار و گلدنگلوب را برده باشد، اصلاً اهمیت ندارد. مهم سلامت بینندگان عزیز است. «سلیم» امضای «آمیتا باچان» را به یک عشقفیلم میفروشد که عمراً سیگار نمیکشد!
3) گویا استعمال قلیان هم شامل قانون بالا میشود. نمایی که سلیم (که از فروختن کفش توریستها پولدار شده) را در حال کشیدن قلیان نشان میدهد، در نسخهی مورد بحث دیده نشد.
4) صحنه تکاندهندهی کور کردن کودک فقیر توسط عوامل باند «مامان» دیده نشد. لابد زیادی تکاندهنده بوده است.
5) خشونت فیلم در سکانسی دیگر هم بیمورد تشخیص داده شده: آنجا که سلیم و گانگسترهای همراهش «لاتیکا» را از ایستگاه قطار بر گردانده و با چاقو صورت دختر را خط میاندازند. حالا دیگر مهم نیست که تماشاگر بیچاره در حافظهی خود شک کند و نفهمد که آن خط روی صورت دختر از کجا آمد؟
6) یک خشونت دیگر: در صحنه حملهی هندوها به زاغه مسلمانان؛ کتککاریها زیاد نمایش داده نشد و مردی که آتش زده میشود هم کلاً دیده نشد.
7) در دوران نوجوانی قهرمانان فیلم، دو برادر هنگام دلهدزدی، شاهد اجرای یک اپرا هستند؛ که در فیلم جدید اپرا مضر تشخیص داده شده و حذف گردیده است!
8 ) کل صحنههای مربوط به جستجوی دو برادر به دنبال محل آموزش رقص لاتیکا و طبیعتاً رقص دخترک، قیچی شده بود.
9) وقتی «جمال» در مرحلهی ماقبل آخر برنده میشود، مجری مسابقه (آنیل کاپور) در حالی که میرقصد میگوید: «بلند شو، با من برقص…» این قسمت هم حذف شد. کلاً رقص چیز خوبی نیست!
10) بزن و برقص در خانهی «جاوید» هم همینطور.
11) کل سکانسی که جمال توریستها را برای دیدن محلههای پایینشهر میبرد و دوستانش تاکسی توریستها را لخت میکنند (بهجز نمای گنگی از کتک زدن جمال توسط راننده تاکسی) لابد زائد شناخته شده و حذف شده بود!
12) یکی از زیباترین صحنههای فیلم، تماشای لاتیکا توسط جمال، از بالای ایستگاه قطار است. در چیزی که نمایش داده شد، صدای دخترک بود و خودش نبود! در چند سکانس دیگر هم آستینحلقهای بودن لباس لاتیکا باعث غیب شدنش شد.
13) در سکانسهای اولیه که بازیگران به زبان هندی صحبت میکنند و فیلم با زیرنویس انگلیسی همراه است، عبارت صریح و آشنای «I love you» به جمله بیربطی مثل: «خوبه، بریم!» دوبله شد. این تابلوترین نکته بود، والا تغییر دیالوگها و حتی داستان فیلمها به دلخواه «پدیدآورندگان ثانویه»ای که در صداوسیما نشستهاند، ماجرای تازهای نیست.
14) دوبلهی بد این فیلم هم جای سوال داشت و مثلاً صدای لوس و مضحک انتخاب شده برای بازیگران کودک، به شدت توی ذوق میزد.
15) صحنهی حمام رفتن لاتیکا (هرچند داخل حمام دیده نمیشود) قیچی شد. لابد برای پیشگیری از نمایش داخل حمام در فیلمهای دیگر!
16) اختلاف دو برادر نوجوان بر سر تصاحب لاتیکا، به شکل دیگری نمایش داده شد. دوبلور سلیم گفت: «میخواهم لاتیکا را ببرم پیش جاوید.» اما تماشاگران با تعجب دیدند که او به جای رفتن، جمال را از اتاق بیرون کرده و در را بست!
17) نمای نماز خواندن سلیم (با کلاه سفید رنگ) حذف شد.
18) و ضمناً هرجای دیگر فیلم که حرفی از اسلام به میان میآید، جملات سانسور یا به صورت دیگری ترجمه شدند. مثلاً: حذف اشارهی سلیم به صدای اذان، یا آنجا که جمال پس از تعریف ماجرای مرگ مادرش میگوید: «اگر الله و راما نبودند، مادرم امروز زنده بود.» که در «نسخهی پاکیزه» گفته شد: «اگر فرقهبازی نبود…»
19) اشارههایی که به مسلمان بودن جاوید (گانگستر زاغه مسلمانها) میشود هم همینطور؛ که حتماً توجیه آن «تحریک احساسات عمومی» است. حتی جملهی مجری مسابقه (آنیل کاپور) که خود را مسلمان معرفی میکند هم…
20) در لحظات پایانی فیلم چیزهای درهمبرهمی پخش شد و ناگهان تیتراژ؛ چراکه هم یک صحنهی ماچ و بوسه داشت و هم بعدش آن رقص دستهجمعی ملت در ایستگاه قطار، که جداً شاهکار است. حیف شد؛ نصف مزهی فیلم به همین بود!
21) حتی تیتراژ آخر فیلم هم از تیغ تیز سانسور در امان نماند و با پرشهای متعددی همراه بود.
22) و…
توضیح ضروری: متاسفانه دقایقی از ابتدای فیلم را ندیدیم تا بدانیم بر سر تیتراژ زیبای اولیه (با آن ریتم تند تدوین و موزیک فوقالعاده) چه آوردند. یا آن سکانس عجیب پریدن جمال در فضولات انسانی، که بعید است از دست قیچیداران سیما در رفته باشد!
